Naukowcy opisują je jako ciemne kształty poruszające się wewnątrz świecącej zorzy, które zmieniają kształt i przesuwają się wraz z całym zjawiskiem. Wygląda to tak, jakby w świetlistej kurtynie nagle pojawiły się „dziury” albo cienie płynące po niebie.

Zwykła zorza powstaje wtedy, gdy naładowane cząstki ze Słońca wpadają w atmosferę Ziemi i pobudzają atomy gazów, które zaczynają świecić. Jednak w przypadku czarnej zorzy dzieje się coś odwrotnego – w danym miejscu strumień elektronów nagle słabnie lub odwraca kierunek.

W rezultacie w kurtynie światła powstaje obszar, który nie świeci – wygląda jak czarna plama lub cień w zorzy.

Zjawisko jest na tyle zagadkowe, że NASA prowadzi specjalne misje badawcze. W lutym 2026 r. z ośrodka Poker Flat Research Range na Alasce wystrzelono rakiety naukowe, których zadaniem było przelecenie bezpośrednio przez zorzę i zbadanie jej elektrycznej struktury.

Badacze chcą w ten sposób zrozumieć, jak przepływ prądów elektrycznych w górnej atmosferze tworzy zarówno świecące kurtyny, jak i tajemnicze „ciemne struktury”.

Badanie zórz nie jest tylko ciekawostką astronomiczną. Procesy, które powodują zorze, są częścią tzw. pogody kosmicznej, która może wpływać na:

działanie satelitów,

komunikację radiową,

systemy GPS,

a nawet sieci energetyczne na Ziemi.

Zrozumienie mechanizmu powstawania czarnych zórz może więc pomóc naukowcom lepiej przewidywać skutki burz słonecznych.

Naukowcy z NASA uruchomili niedawno dwie rakiety badawcze, aby zbadać jedno z najbardziej zagadkowych zjawisk w atmosferze Ziemi – tzw. „czarne zorze”. Choć klasyczne zorze polarne zachwycają migotaniem zielonych, czerwonych i fioletowych świateł, czarne zorze to miejsca, w których światło nagle znika, tworząc ciemne plamy pośród tradycyjnej zorzy.

Jak podkreśla NASA:

„Czarne zorze to obszary, w których normalnie nadchodzący strumień elektronów odwraca kierunek i ucieka z powrotem w przestrzeń kosmiczną.”

Rakiety zostały wystrzelone 9 i 10 lutego 2026 roku z Poker Flat Research Range na Alasce. Ich zadaniem jest zebranie precyzyjnych danych o prądach elektrycznych i ruchu elektronów w górnej atmosferze, które odpowiadają za powstawanie tych ciemnych stref. Dzięki temu naukowcy będą mogli dokładnie sprawdzić, dlaczego w tych miejscach zorza nagle „gaśnie”, podczas gdy w sąsiednich obszarach światło pulsuje normalnie.

Eksperci zwracają uwagę, że czarne zorze są bardziej fascynujące niż zwykła ciekawostka wizualna. Misje rakietowe mają na celu dokładniejsze zrozumienie mechanizmów powstawania czarnych zórz oraz różnic w stosunku do klasycznych zórz, które widzimy na niebie.

Czarne zorze pozostają tajemnicze, ponieważ mechanizmy ich powstawania są trudne do zmierzenia z powierzchni Ziemi. Są one obserwowane w bardzo wysokich warstwach atmosfery, gdzie działają silne prądy elektryczne i oddziaływania magnetosferyczne Ziemi z wiatrem słonecznym. Naukowcy mają nadzieję, że nowe dane pozwolą nie tylko lepiej zrozumieć zorze, ale także wpłyną na nasze rozumienie procesów energetycznych w górnych warstwach atmosfery, a być może nawet na przewidywania pogody kosmicznej, mającej wpływ na satelity i systemy komunikacyjne.